2014 yılında Gülay Temiz tarafından Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'ne sunulan "Anne Çocuk İletişim Becerileri Eğitiminin Çocukların Duyguları Tanıma ve İfade Etme Becerilerine Etkisi" başlıklı doktora tezi, anne-çocuk iletişimi ve çocuğun duygusal gelişimi arasındaki ilişkiyi kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Bu çalışma, erken çocukluk döneminde annelere yönelik verilecek iletişim eğitiminin, çocukların duygularını tanıma ve ifade etme becerilerini ne düzeyde etkilediğini araştırmaktadır. Tez, bu konuya duyulan ihtiyacı vurgulamakta ve anne eğitim programlarının önemine işaret etmektedir.

Çalışmada, ön test-son test kontrol gruplu deneme modeli kullanılmıştır. Konya'da bulunan bir anaokulunda, 6 yaş grubunda çocuğu olan toplam 68 anne ve çocukları, deney (34 anne-çocuk) ve kontrol (34 anne-çocuk) grubu olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında, annelerin iletişim becerilerini değerlendirmek için "Anne-Baba-Çocuk İletişimini Değerlendirme Aracı (ABÇİDA)" kullanılırken, çocukların duygusal becerileri için "Duyguları Tanıma Testi" ve "Duyguları İfade Etme Testi" uygulanmıştır. Deney grubundaki annelere 15 hafta boyunca, haftada iki gün, üçer saatlik "Anne Çocuk İletişim Becerileri Eğitimi" programı verilmiştir.

Araştırma bulgularına göre, eğitim programı öncesinde deney ve kontrol grubu annelerinin iletişim becerileri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Ancak eğitim sonrasında deney grubu annelerinin konuşma, dinleme, mesaj, sözsüz iletişim ve empati becerileri son test puan ortalamalarının, ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, eğitim programının annelerin iletişim becerilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, eğitim programı uygulanan annelerin çocuklarının duyguları tanıma ve ifade etme becerileri son test puan ortalamaları da ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde artış göstermiştir. Sekiz hafta sonra yapılan izleme testinde ise hem annelerin iletişim becerilerinde (mesaj, sözsüz iletişim, empati) hem de çocukların duygusal becerilerinde elde edilen kazanımların kalıcı olduğu gözlenmiştir.

Bu sonuçlar, annelere yönelik verilen iletişim becerileri eğitiminin, annelerin çocuklarıyla olan iletişim düzeylerini artırırken, çocukların duygusal farkındalık ve ifade becerilerinin gelişimini de desteklediğini ortaya koymaktadır. Özellikle erken çocukluk döneminde kurulan sağlıklı iletişimin, çocukların sosyal ve duygusal gelişimi üzerinde kalıcı olumlu etkiler bıraktığı görülmektedir. Bu bulgular, aile eğitim programlarının yaygınlaştırılmasının ve okul öncesi eğitimde aile katılımının teşvik edilmesinin önemini bir kez daha vurgulamaktadır.

Bu değerli çalışması için yazar Gülay Temiz’e teşekkür ederiz. Tezin tamamına www.tez.yok.gov.tr adresi üzerinden 377779 koduyla erişebilirsiniz.