Bir tartışmanın en hararetli anı. Sözler söylenmiş, kalpler belki de bir anlığına buz kesmiş. İçinizde bir ses “haksızsın” diye bağırırken, dışınızdaki ses “ama o başlattı” diye fısıldar. İşte tam o anda, dünyanın en basit ama en zor iki kelimesi dudaklarınızın ucuna gelir ve orada donup kalır: Özür dilerim. Peki, bu basit eylemin ardında yatan psikolojik güç nedir ve biz onu neden bir zayıflık olarak kodladık? Aslında bir özür, sizi asla küçültmez, tam aksine karşınızdakinin ve en önemlisi kendinizin gözünde sizi devleştirir. Toplum olarak bize genellikle güçlü olmamız, asla pes etmememiz ve her zaman “haklı” kalmamız öğretilir. Bu öğreti, zamanla etrafımıza görünmez bir zırh örer: gurur. Hata yaptığımızda bu zırh devreye girer ve bize özür dilemenin bir yenilgi, bir güçsüzlük göstergesi olduğunu fısıldar. "Eğer özür dilersen, tartışmayı kaybedersin," der. "Eğer geri adım atarsan, ezilirsin." Oysa bu, egonun bizi hapsettiği dar bir bakış açısıdır. Asıl esaret, hata yapma özgürlüğümüzü ve o hatayı onarma erdemini elimizden alan bu zırhın içinde yaşamaktır. Özür dilemek, bu zırhı kıracak cesareti göstermek ve insan olmanın en temel gerçeğini kabul etmektir: Hepimiz hata yaparız.

Birinden özür dilediğinizde aslında şunu söylersiniz: "Senin duyguların benim için egomdan daha değerli. Aramızdaki ilişki, benim haklı olma ihtiyacımdan daha önemli." Bu, bir zayıflık değil, muazzam bir duygusal olgunluk ve cesaret göstergesidir. Hatanın sorumluluğunu almak, sonuçlarıyla yüzleşmeye hazır olmak demektir. Bu eylem, karakterinizin gücünü, empati yeteneğinizi ve karşınızdaki insana duyduğunuz saygıyı kanıtlar. Karşınızdaki kişi bu mesajı aldığında, kırılan güven yeniden inşa edilmeye başlar. Özür, bir son değil, daha sağlıklı bir başlangıcın ilk adımıdır. İlişkiler, pürüzsüz otobanlar değil, inişli çıkışlı, bol virajlı yollardır. Bu yollarda kazalar, yani anlaşmazlıklar ve hatalar kaçınılmazdır. İşte özür, bu kazalardan sonra yolun onarılmasını sağlayan en önemli araçtır. Samimi bir “özür dilerim”, karşınızdaki kişiye onun bakış açısını anladığınızı, acısını gördüğünüzü ve verdiğiniz zarardan dolayı pişman olduğunuzu gösterir. Bu, empatinin en saf halidir. İlişkilerde çatlaklar yaratan şey hataların kendisi değil, o hatalardan sonra onarma çabasının gösterilmemesidir. Özür dilemek, o çatlağı sevgi ve anlayışla doldurmaktır.

Bazen bir tartışmada yüzde yüz haklı olduğumuzu düşünebiliriz. Belki de gerçekten haklıyızdır. Ancak ilişkiler bir mahkeme salonu değildir ve amaç her zaman bir kazanan belirlemek olmamalıdır. Bazen sırf sesimizi yükselttiğimiz için, karşımızdakini dinlemediğimiz için veya onun duygularını incittiğimiz için bile özür dileyebiliriz. "Bu konuda haklı olabilirim ama kalbini kırdığım için özür dilerim" cümlesi, sizi küçültmez. Aksine, ilişkinin sağlığını kişisel zaferden daha çok önemsediğinizi gösteren bilgece bir tavırdır. Unutmayın, bazen huzurlu olmak, haklı olmaktan daha değerlidir. Düşüncelerinizi mail adresimizden poffypuf@gmail.com aracılığıyla bizimle paylaşabilirsiniz. Sonuç olarak, "özür dilerim" demek bir geri adım gibi görünse de, aslında karakteriniz için atılmış dev bir ileri adımdır. Bu iki kelime; egoyu susturur, empatiyi konuşturur, kırılan bağları onarır ve en önemlisi, bize insan olduğumuzu hatırlatır. Mükemmel olmak zorunda değiliz ama daha iyi olmak için çabalamak zorundayız. Bir dahaki sefere dilinizin ucuna geldiğinde o iki kelimeyi yutmayın. Cesaretle söyleyin ve hem kendinizin hem de ilişkilerinizin nasıl büyüdüğünü hayranlıkla izleyin.

Gönderilen mailler KVKK’ya uygun şekilde paylaşılmayacak, paylaşılmasını istediğiniz durumlarda lütfen ayrıca belirtiniz.

Ebeveynler ve eğitimciler için not: Çocuklara özrün bir ceza değil, bir onarım aracı olduğunu modelleyerek öğretmek, onların duygusal zekâ gelişiminde kilit rol oynar.