Sanatsal Gelişimde Materyal Çeşitliliği: Farklı Araç-Gereçler Çocuğun Yaratıcılığını Nasıl Etkiler?

2014 yılında Pınar Sarılmışer tarafından Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü'nde hazırlanan "Görsel Sanatlar Eğitiminde Araç-Gereç Çeşitliliğinin Çocuğun Sanatsal Gelişimine Etkisi" başlıklı yüksek lisans tezi, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin sanatsal gelişimini incelemektedir. Bu çalışmanın ana amacı, görsel sanatlar eğitiminde kullanılan araç-gereç çeşitliliğinin çocukların sanatsal gelişimlerine olumlu bir etkisi olup olmadığını ortaya koymaktır.

Araştırma, deneysel bir yöntemle yürütülmüştür. Çalışmanın evren ve örneklemini, Ankara'daki bir ilkokulda eğitim gören 27 birinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerle bir hafta arayla iki farklı uygulama gerçekleştirilmiştir. A uygulamasında öğrencilerden sadece pastel boya ve beyaz resim kağıdı kullanmaları istenirken; B uygulamasında fon kartonu, gazete kağıtları, keçeli boya ve alüminyum folyo gibi daha çeşitli malzemeler kullanılmıştır. Her iki uygulamada da "uzay" konulu bir çalışma yapılmıştır. Öğrenci resimleri; kompozisyonda özgünlük ve hayal gücünü kullanma, renk kullanımı, biçim zenginliği, ayrıntılara ilgi, çalışmanın konuya uygunluğu ve çalışmanın tamamlanması kriterlerine göre alanında uzman üç kişi tarafından değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.

Analizler sonucunda, araç-gereç çeşitliliğinin kullanıldığı B uygulaması lehine anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Bulgular, çeşitli malzemelerle çalışan öğrencilerin kompozisyonlarında daha özgün ve yaratıcı fikirler sergilediğini göstermektedir. Ayrıca, bu öğrencilerin renkleri daha zengin ve çeşitli kullandığı, çalışmalarında daha fazla biçim zenginliği ve ayrıntıya yer verdiği saptanmıştır. Malzeme çeşitliliğinin, öğrencilerin çalışmalarını konuya daha uygun bir şekilde tamamlamasına ve boş alan bırakmadan çok daha dolu dolu eserler ortaya çıkarmasına yardımcı olduğu gözlemlenmiştir.

Bu araştırma, görsel sanatlar eğitiminde çeşitliliğin yaratıcılık ve gelişim üzerindeki olumlu etkilerini somut bir şekilde ortaya koymaktadır. Elde edilen bu bulgulara dayanarak, görsel sanatlar öğretmenlerine ve ebeveynlere çocukların yaş ve ilgi düzeylerine uygun, dikkat çekici malzemeler kullanmaları önerilmektedir. Ayrıca, öğretmenlerin güncel teknolojik yeniliklerden haberdar olmaları ve farklı malzemeleri bir arada kullanma yöntemlerini öğrencilere öğretmeleri gerektiği vurgulanmaktadır. Bu sayede çocukların sanatsal ufuklarının genişlemesi ve problem çözme becerilerinin gelişmesi hedeflenmektedir.

Bu değerli çalışması için Pınar Sarılmışer'e teşekkür ederiz. Tezin tamamına www.tez.yok.gov.tr adresi üzerinden 366399 koduyla erişebilirsiniz.