Evîn mîna pêşandaneke fîşekên hewayî dikeve jiyana me. Rengîn, geş, heyecandar û bêhnbir. Lê wekî dawiya her pêşandanê, dema ku ew roniyên geş vedimirin, dibe ku bêdengî û dûman li paş bimîne. Ew kêlî, ango dilşikestin, yek ji ezmûnên herî hînker lê di heman demê de yên herî dijwar ên salên ciwaniyê ye. Dibe ku ev wekî dawiya dinyayê were hîs kirin, lê di rastiyê de ne wisa ye. Ev tenê destpêkek e ku tu berçavkên xwe yên pembe derdixî û hem xwe hem jî têkiliyan zelaltir dibînî. Were, em biaxivin ka tu çawa dikarî di vê rêyê de dilê xwe hem vekirî hem jî ewle bihêlî.

Pêşî, em vê yekê qebûl bikin: Canê te diêşe û ev pir normal e. Êşa evînê ne "pirsgirêkeke ciwaniyê ya zêdekirî" ye. Mejiyê me, êşa fîzîkî û êşa hestyarî li herêmên wekhev hîs dike. Yanî şikestina dilê te, bi rastî jî dikare canê te bi awayekî fîzîkî biêşîne. Di vê pêvajoyê de xwestina girî, xemgînî, an xwe di odeyê de girtin ne lawazî ye. Hewl nede hestên xwe bitepisînî. Wan mîna mêvanekî pêşwazî bike, guhdarî bike û paşê hêdî hêdî rê bide wan ku biçin. Ji bîr neke, tu bahoz heta hetayê namîne. Kêliya ku tu dest bi dilovaniya li hember xwe dikî, kêliya ku tu dest bi başbûnê dikî ye.

Dema ku mirov evîndar be, her tişt bêkêmasî xuya dike. Em meyla dikin ku xeletiyên kesê li hember xwe nebînin û reftarên wî/wê bi domdarî rewa bikin. Em ji vê re dibêjin "bandora berçavkên pembe". Lêbelê, ji bo têkiliyeke saxlem, pêwîst e ku meriv car caran van berçavkan derxe. Reftarên ku te bêqîmet hîs dikin, bi xewnên te henekên xwe dikin, hewl didin te bi domdarî kontrol bikin an jî hevdîtina te bi hevalên te re sînordar dikin, "alên sor" in. Ev al ne nîşaneke xeteriyê ne, lê hişyariyek in ku dibêjin, "Hay jê hebe, dibe ku ev der ji bo te ne ewle be". Ferqkirina van nîşanan gava yekem a parastina xwe ye.

Danîna sînoran nayê wateya avakirina dîwaran li dora xwe. Danîna sînoran tê wateya gotina, "Ev qada min a kesane ye, ev tenduristiya min a giyanî ye û ez li bendê me ku rêz ji van re were girtin". Gotina "na" ne redkirina kesekî ye, lê gotina "erê" ji xwe re ye. Mafê te yê herî xwezayî ye ku tu ji bo hevdîtineke ku li gorî planên te nîne bibêjî na, ji henekekî ku tu naxwazî re nekenî, û dema ku destdirêjî li qada te ya taybet tê kirin vê yekê bînî ziman. Sînorên te sîgorteya te ya hestyarî ne. Ji ber tirsa ku yên din dê çi bifikirin vê sîgorteyê betal neke. Hûn dikarin fikrên xwe bi rêya navnîşana me ya e-nameyê poffypuf@gmail.com bi me re parve bikin. E-nameyên ku tên şandin, li gorî Zagonên Parastina Daneyên Kesane (KVKK) nayên parve kirin. Heke hûn dixwazin parve bibin, ji kerema xwe vê yekê cuda diyar bikin.

Başbûn ne tiştek e ku tenê dem dikare çareser bike; ew pêvajoyek e û dema ku tu roleke çalak digirî encamên herî baş dide. Ew êşa giran a ku tu hîs dikî, di rastiyê de enerjiyeke afirîner a bêhempa ye. Li şûna ku rê bidî ew di hundurê te de kom bibe û zirarê bide te, rêyên derxistina wê bibîne. Li şûna ku berê xwe bidî rêyên ku êşê bi awayekî demkî ditevizînin, li kanalên ku wê veguherînin hêzeke mayînde bigere. Pênûsekê bigire û dest bi nivîsandinê bike, tiştê ku tu hîs dikî xêz bike. Amûrekê lêde, bahoza di hundurê xwe de birijîne notayan. Bi werzîşê wê enerjiyê veguherîne hêza fîzîkî. Wêneyan çêke, kod binivîse, dîlan bike... Ne girîng e tu çi dikî, ya girîng ew e ku tu wî hestî veguherînî tiştekî avaker. Ev hem mejiyê te mijûl dike hem jî dihêle ku tu ji êşa xwe tiştekî berbiçav, xweşik û bi hêz biafirînî.

Wekî encam, evîn û dilşikestin mîna du aliyên heman medalyonê ne. Fêmkirina nirxa yekî bêyî yê din zehmet e. Ev ezmûn dê te veguherînin kesekî bihêztir, şehrezatir û xwe baştir nas dike. Dilê te çiqas şikestî be, ewqas jî nerm e. Dikare bişikê, lê dema ku tu malzemeya rast didî wî, her dem potansiyela wî heye ku bi awayekî bihêztir baş bibe. Ew malzeme, hinek hêsir, gelek xwe-dilovanî û piçek afirînerî ye.

(Nîşeya Dêûbav/Mamosteyan): Dema ku hûn ferq dikin ku ciwanek dilşikestinê dijî, guhdarîkirina wî/wê bêyî darizandin an biçûkxistina êşa wî/wê, piştgiriya herî hêja ye ku hûn dikarin pêşkêş bikin. Bila ew hîs bikin ku hestên wan rewa ne.

Zazaki

Decê Eşqî û Peyê Çeşmekanê Pempeyan: Seba Ciwanan Rayberê Pawitiş û Biquwetkerdişê Dilî

Eşq sey yew fîşengê hewayî keweno heyatê ma. Rengîn, roşt, heyecandar û nefesbir. Labelê sey peynîya her mojnayîşî, wexto ke ê tîjê roştî bimirî, eşkeno yew bîvengî û dû pey de bimano. O wext, yanî dilşikayîş, tecrubeyanê serranê ciwanîye ra yew o ke hem musneno hem zî tewr zor o. No eşkeno sey peynîya dinya hîs bikero, la bi rastî wina nîyo. No tena yew destpêk o ke ti çeşmekanê xo yê pempeyan vezena û hem xo hem zî elaqeyan hêta zelal vînena. Bê, ma qisey bikerî ke ti senî eşkenî na rayîr de dilê xo hem akerde hem zî emnîyet de tepîşî.

Verî, ma no qebul bikerî: Canê to dejeno û no zaf normal o. Decê eşqî "meselayê ciwanîye yo ke abartîyeno" nîyo. Mezgo ma, decê fîzîkî û decê hîskî cayê nîzban de proses keno. Yanî şikayîşê dilê to, bi rastî eşkeno canê to fîzîkî bidejo. Na proses de waştişê bermayîşî, xemgînî, yan zî xo oda de padayîş zeîfî nîyo. Ceht meke ke hîsanê xo bitepisnî. Înan sey yew meymanî pêşwazî bike, goşdarî bike û dima hêdî-hêdî destûr bide ke şirî. Vîr ra meke, qet yew firtina heta-heta nêramena. Wexto ke ti dest pêkenî bi şefqetî xo de binî, o wext ti dest pêkenî weşbîyayîşî.

Wexto ke merdim aşiq o, her çî mukemel aseno. Ma meyl kenî ke xetanê merdimê vera ma nêvînî û hereketanê ci tim heqdar bivejnî. Ma vanî no "tesîrê çeşmekanê pempeyan" o. Labelê, seba yew elaqeyê weşî, lazim o ke merdim heta-heta nê çeşmekan vezo. Hereketê ke to bêqîymet hîs kenî, xeyalanê to de henek kenî, tim ceht kenî ke to kontrol bikerî yan zî vînayîşê to bi embazanê to sînor kenî, "alayê surî" yê. Nê alayî nîşanê yew tehluke nîyê, labelê yew hişyarî yê ke vano, "Dîqet bike, belkî no ca seba to emnîyet nîyo". Ferqkerdişê nê nîşanan gameya yewine ya pawitişê xo ya.

Sînor viraştiş, manaya dorê xo de dês viraştiş nîya. Sînor viraştiş vano, "No cayo mi yo şexsî yo, na weşîya ruhê mi ya û ez pawen ke hurmet nînan rê bêro mojnayîş". Vatişê "nê" redkerdişê kesî nîyo, vatişê "eya" xo rê yo. Heqo to yo tewr tebîî yo ke ti bêvenga yew kombîyayîşî rê ke plananê to rê nêno, yew henekê ke ti nêwazenî rê nêhuyî, û wexto ke mudaxeleyê cayê to yê xusûsî beno, no bîyarî ziwan. Sînorê to sîgortaya to ya hîskî ya. Seba ke ti tersenî ke ê bînî se fikrîyenî, na sîgorta betal meke. Şima eşkenî fikranê xo bi adresê ma yê e-mailî poffypuf@gmail.com ma de parve bikerî. E-mailê ke şima şawenî, gorê Qanûnê Pawitişê Zanayîşanê Şexsî (KVKK) nêameyê parvekerdiş. Eke şima wazenî ke parve bibî, bivajî ke ma bizanî.

Weşbîyayîş çîyêko ke tena wext eşkeno çare bikero nîyo; o yew proses o û wexto ke ti rolêko aktîf gêna netîceyanê tewr rindan dano. O deco giran ke ti hîs kenî, bi rastî enerjîyêko afernayoğ o ke bêmîsal o. Cayo ke ti destûr bidî o zereyê to de kom bo û zerar bido to, rayîranê tebervetişî bivîne. Cayo ke ti şirî rayîranê ke decî demkî hîsnêkenî, rayîranê ke ey biçarnî yew hêzo daîmî bigere. Yew qeleme bigî û dest pêbike nuştişî, çi hîs kenî binusne. Yew enstruman bicine, firtinaya zereyê xo birijne notayan ser. Bi sporî a enerjî biçarne hêzê fîzîkî. Resim viraze, kod binusne, reqs bike... Muhîm nîyo ti se kenî, muhîm o ke ti o hîsî biçarnî çîyêko viraştoğ. No hem mezgê to meşxul keno hem zî îmkân dano ke ti decê xo ra çîyêko konkret, rind û biquwet biafernî.

Netîce de, eşq û dilşikayîş, sey di rîyê yew madalyonî yê. Famkerdişê qîymetê yewî bê o bînî zor o. Nê tecrubeyî to do biçarnî kesêko hêta biquwet, hêta zanaye û xo hêta rind nas keno. Dilo to senî ke nazik o, winî zî nerm o. Eşkeno bişikîyo, la wexto ke ti malzemeyo raşt didî ci, tim potansiyelê ci esto ke bi hawayêko hêta biquwet weş bibo. O malzeme, di-hîrê dilopî hêsirî, bol şefqetê xo û yew tute afernayîş o.

(Notê Dê û Bav/Malim): Wexto ke şima ferq kenî ke yew ciwan dilşikayîş ciwîyeno, goşdarîkerdişê ci bê muhakeme yan zî qijkekkerdişê decê ci, piştgirîya tewr qîymetîn a ke şima eşkenî pêşkêş bikerî ya. Bidin hîskerdiş ke hîsê înan meşrû yê.

Soranî

ئازاری دڵ و ئەودیوی چاویلکە پەمەییەکان: ڕێبەرێک بۆ گەنجان بۆ پاراستن و بەهێزکردنی دڵیان

عەشق وەک نمایشێکی یارییە ئاگرینەکان دێتە ناو ژیانمانەوە. ڕەنگاوڕەنگ، درەوشاوە، ورووژێنەر و سەرنجڕاکێش. بەڵام وەک کۆتایی هەر نمایشێک، کاتێک ئەو ڕووناکییە درەوشاوانە دەکوژێنەوە، لەوانەیە بێدەنگییەک و دووکەڵێک لەدوای خۆی بەجێبهێڵێت. ئەو ساتە، واتە دڵشکانی، یەکێکە لە ئەزموونە هەرە فێرکەرەکان بەڵام لە هەمان کاتدا سەختترینەکانی ساڵانی گەنجی. لەوانەیە هەست بکەیت کۆتایی دنیایە، بەڵام لە ڕاستیدا وانییە. ئەمە تەنها سەرەتایەکە کە تێیدا چاویلکە پەمەییەکانت لادەبەیت و دەست دەکەیت بە بینینی خۆت و پەیوەندییەکانت بە شێوەیەکی ڕوونتر. وەرە با پێکەوە قسە بکەین لەسەر ئەوەی چۆن دەتوانیت لەم ڕێگایەدا دڵت هەم کراوە و هەم پارێزراو ڕابگریت.

سەرەتا با دان بەمەدا بنێین: تۆ ئازار دەکێشیت و ئەمە زۆر ئاساییە. ئازاری دڵ "کێشەیەکی هەرزەکاری زیادەڕەوی تێدا کراو" نییە. مێشکمان ئازاری سۆزداری و ئازاری جەستەیی لە ناوچە هاوشێوەکاندا پرۆسێس دەکات. واتە شکانى دڵت، بەڕاستی دەتوانێت جەستەت ئازار بدات. لەم قۆناغەدا ویستنی گریان، خەمباری، یان خۆقەتیسکردن لە ژوورەکەتدا نیشانەی لاوازی نییە. هەوڵ مەدە هەستەکانت سەرکوت بکەیت. وەک میوانێک پێشوازییان لێ بکە، گوێیان لێ بگرە و پاشان بە هێمنی ڕێگەیان پێ بدە بڕۆن. لەبیرت بێت، هیچ زریانێک بۆ هەمیشە بەردەوام نابێت. ئەو ساتەی دەست دەکەیت بە بەزەیی هاتنەوە بە خۆتدا، ئەو ساتەیە کە دەست بە چاکبوونەوە دەکەیت.

کاتێک عاشقی، هەموو شتێک بێکەموکوڕی دەردەکەوێت. مەیلمان هەیە کە هەڵەکانی بەرامبەرەکەمان پشتگوێ بخەین و بەردەوام پاساو بۆ ڕەفتارەکانی بهێنینەوە. ئەمە پێی دەوترێت "کاریگەری چاویلکە پەمەییەکان". بەڵام بۆ پەیوەندییەکی تەندروست، پێویستە جاروبار ئەم چاویلکانە لاببرێن. ئەو ڕەفتارانەی کە وات لێدەکەن هەست بە بێنرخی بکەیت، گاڵتە بە خەونەکانت دەکەن، بەردەوام هەوڵی کۆنترۆڵکردنت دەدەن یان بینینی هاوڕێکانت سنووردار دەکەن، "ئاڵا سوورەکان"ن. ئەم ئاڵایانە نیشانەی مەترسی نین، بەڵکو ئاگادارکردنەوەیەکن کە دەڵێن، "ئاگاداربە، لەوانەیە ئەم شوێنە بۆ تۆ سەلامەت نەبێت". تێبینیکردنی ئەم نیشانانە یەکەم هەنگاوی خۆپاراستنە.

دانانی سنوور بە مانای دروستکردنی دیوار لە دەوری خۆت نایەت. دانانی سنوور بە مانای ئەوە دێت کە بڵێیت، "ئەمە شوێنی تایبەتی منە، ئەمە تەندروستی دەروونی منە و چاوەڕێ دەکەم ڕێزیان لێ بگیرێت". وتنی "نەخێر" ڕەتکردنەوەی کەسێک نییە، بەڵکو وتنی "بەڵێ"یە بە خۆت. مافی سروشتی خۆتە کە بڵێیت نەخێر بۆ دیدارێک کە لەگەڵ پلانەکانتدا ناگونجێت، پێنەکەنی بە گاڵتەیەک کە نایەوێت، و دەنگت بەرز بکەیتەوە کاتێک دەستدرێژی دەکرێتە سەر شوێنی تایبەتیت. سنوورەکانت بیمەی سۆزداری تۆن. لەبەر ترسی ئەوەی کەسانی تر چی بیر دەکەنەوە ئەم بیمەیە هەڵمەوەشێنەرەوە. دەتوانن بیرۆکەکانتان لە ڕێگەی ئیمەیڵەکەمانەوە poffypuf@gmail.com لەگەڵماندا هاوبەش بکەن. ئیمەیڵە نێردراوەکان، بەپێی یاساکانی پاراستنی زانیاری کەسی (KVKK)، بڵاو ناکرێنەوە. ئەگەر ئارەزووی بڵاوکردنەوەی کارەکانتان دەکەن، تکایە بە جیا ئاماژەی پێ بدەن.

چاکبوونەوە شتێک نییە کە تەنها کات بتوانێت چارەسەری بکات; ئەوە پرۆسەیەکە و باشترین ئەنجام دەدات کاتێک تۆ ڕۆڵێکی چالاک دەگێڕیت. ئەو ئازارە قووڵەی هەستی پێ دەکەیت، لە ڕاستیدا وزەیەکی داهێنەرانەی بێوێنەیە. لەبری ئەوەی ڕێگە بدەیت لە ناختدا کۆببێتەوە و زیانت پێ بگەیەنێت، ڕێگا بۆ دەرکردنی بدۆزەرەوە. لەبری ئەوەی ڕوو بکەیتە ئەو ڕێگایانەی کە بە شێوەیەکی کاتی ئازارەکە سڕ دەکەن، بەدوای ئەو کەناڵانەدا بگەڕێ کە دەیگۆڕن بۆ هێزێکی هەمیشەیی. قەڵەمێک بگرە و دەست بکە بە نووسین، ئەوەی هەستی پێ دەکەیت بینووسە. ئامێرێکی مۆسیقا بژەنە، زریانی ناخت بکە بە نۆتە. بە وەرزشکردن ئەو وزەیە بگۆڕە بۆ هێزی جەستەیی. نیگار بکێشە، کۆد بنووسە، سەما بکە... گرنگ نییە چی دەکەیت، گرنگ ئەوەیە ئەو هەستە بگۆڕیت بۆ شتێکی بنیاتنەر. ئەمە هەم مێشکت سەرقاڵ دەکات و هەم ڕێگەت پێدەدات لە ئازارەکەتەوە شتێکی بەرجەستە، جوان و بەهێز دروست بکەیت.

لە کۆتاییدا، عەشق و دڵشکانی وەک دوو ڕووی یەک دراون. تێگەیشتن لە بەهای یەکێکیان بەبێ ئەوی تر قورسە. ئەم ئەزموونانە دەتگۆڕن بۆ کەسێکی بەهێزتر، ژیرتر و خۆناسراوتر. دڵت هێندەی ناسکە، هێندەش نەرم و نیانە. دەکرێت بشکێت، بەڵام کاتێک کەرەستەی گونجاوی پێ دەدەیت، هەمیشە توانای ئەوەی هەیە کە بە شێوەیەکی بەهێزتر چاک ببێتەوە. ئەو کەرەستەیەش، کەمێک فرمێسک، زۆرێک لە خۆبەزەیی و تۆزێک لە داهێنانە.

(تێبینی بۆ دایکان و باوکان/مامۆستایان): کاتێک تێبینی دەکەن گەنجێک تووشی دڵشکانی بووە، گوێگرتن لێی بەبێ حوکمدان یان کەمکردنەوەی ئازارەکەی، بەنرخترین پشتیوانییە کە دەتوانن پێشکەشی بکەن. وا بکەن هەست بکەن کە هەستەکانیان ڕەوان.