Ev teza lîsansa bilind, bandora fêrkirina bi lîstikên perwerdehî ya di perwerdehiya bingehîn a basketbolê de li ser astên pêşketina bîreyî (kognîtîf) û psîkomotor ên zarokên di koma temenê 10-12 salî de vedikole. Girîngiya xebatê, rola lîstikê ya di piştgirîkirina pêşketina fîzîkî û zihnî ya zarokan de derdixe pêş. Lîstik, wekî derdoreke fêrbûna xwezayî tê qebûlkirin ku derfetê dide ferd xwe îfade bike û jêhatîbûnên xwe pêş bixe. Tê diyarkirin ku lîstikên werzişî yên perwerdehî afirînerî, jêhatîbûna biryardayînê û xeyalên xwendekaran pêş dixe, û jêhatîbûna ramîna bilez qezencî wan dike. Di vê çarçoveyê de, bandorên nêzîkatiyên li ser bingeha lîstikê yên di perwerdehiya basketbolê de li ser pêşketina bîreyî û psîkomotor tên lêkolînkirin.

Koma xebatê ya lêkolînê, ji 2 kulubên werzişê yên cihêreng ên li Enqereyê, bi giştî ji 32 beşdarên kur ên koma temenê 10-12 salî pêk tê. Beşdar, bi baldarî hatine hilbijartin ku berê perwerdehiya bingehîn a basketbolê negirtibin. Xebat, li ser du koman tê meşandin ku yek koma ezmûnî (deney) û yek jî koma kontrolê ye. Ji bo koma ezmûnî di nava 12 hefteyan de, hefteyê 3 rojan û her roj 60 deqîqeyan bernameya antrenmanê ya bi naveroka lîstikên perwerdehî hatiye sepandin. Ji bo koma kontrolê jî di heman dem û dubarebûnê de bernameya antrenmanê ya klasîk hatiye sepandin. Wekî amûra berhevkirina daneyan, testa pêşketina bîreyî (testeke ku ji aliyê lêkolîner ve hatiye pêşxistin û pêbaweriya wê hatiye îsbatkirin) û Testa Jêhatîbûna Basketbolê ya Johnsonê tên bikaranîn. Ji bo analîza daneyan bernameya pakêt a SPSS 16.0 hatiye bikaranîn û testên Paired Samples T-test û Independent Samples T-test hatine sepandin.

Encamên ku hatine bidestxistin destnîşan dikin ku bernameya antrenmanê ya bi naveroka lîstikên perwerdehî, di perwerdehiya bingehîn a basketbolê de bandoreke erênî li ser astên pêşketina bîreyî û psîkomotor ên zarokên koma temenê 10-12 salî kiriye. Tevî ku di her du koman de jî pêşveçûn çêbûye, tê dîtin ku pûanên koma ezmûnî (ku lîstikên perwerdehî lê hatine sepandin) yên di testa pêşketina bîreyî de li gorî koma kontrolê bilindtir in. Bi heman awayî, di encamên testa pêşketina psîkomotor de jî koma ezmûnî di jêhatîbûnên wekî ajotina gogê, pas û şutê de li gorî koma kontrolê pûanên bilindtir bidest xistine. Xebat nîşan dide ku perwerdehiya ku bi lîstikê hatiye dewlemendkirin, dihêle ku ji zanyariyên fêrbûyî û jêhatîbûnên nîşandayî encamên bi kalîtetir bên girtin. Her wiha, hatiye dîtin ku beşdarên di koma lîstikê de ne tenê performanseke baştir nîşan dane, di heman demê de di antrenmanan de zêdetir jî kêf kirine.

Di çarçoveya van encaman de, ji aliyê lêkolîner ve hin pêşniyarên girîng tên pêşkêşkirin. Tê diyarkirin ku ji bilî pêşketina bîreyî û psîkomotor, divê bandora fêrkirina bi lîstika perwerdehî li ser pêşketina hestyarî (duyuşsal) jî bê lêkolînkirin. Her wiha tê pêşniyarkirin ku fêrkirina bi lîstikê di perwerdehiya bingehîn a branşên din ên werzişê de jî bê bikaranîn û bi lêzekirina lîstikan li mufredatên dersa perwerdehiya bedenî, leza fêrbûnê û mayîndebûna wan bê pîvan. Sepandina xebatên bi vî rengî li ser xwendekarên keç û berawirdkirina wan bi encamên xwendekarên kur re, pêşniyareke din a girîng e.

Di vê xebatê de, bi daneyên zanistî hatiye derxistin holê bê ka rêbaza fêrkirina bi lîstika perwerdehî di perwerdehiya basketbolê de çiqas bi bandor e. Ji bo vê xebata wî ya hêja em spasiya Mehmet Ulaş dikin. Hûn dikarin bi koda 349026 bi rêya navnîşana www.tez.yok.gov.tr bigihîjin tevahiya tezê.