Serdema pêşdibistanê, qonaxeke gelekî krîtîk e ku tê de pêşketina hişî û hestyarî ya zarokan di asta herî bilez de pêk tê û zarok mîna spencekê agahiyan dikişînin hundirê xwe. Di vê serdemê de di awayê fehmkirin û şirovekirina dinyayê ji aliyê zarokan ve hêmana dîtbarî rola herî sereke dilîze. Ji ber vê yekê, hem ji bo ku zarok bibin xwedî adeta xwendinê û hem jî ji bo pêvajoyeke pêşketinê ya bi tendurist derbas bikin, qalîteya hunerî ya xêzkirinên (îlyustrasyonên) di pirtûkên wan de girîngiyeke mezin hildigire. Teza masterê ya Buse Özek ku di sala 2015an de qedandiye, van bandorên piralî yên xêzkirinên di pirtûkên zarokan ên pêşdibistanê de bi rengekî kûr û hûrgilî vedikole.

Tez destnîşan dike ku xêzkirin tenê ne hêmaneke xemilandina nivîsê ye; berovajî vê zimanekî dîtbarî û amûreke xurt a ragihandinê ye. Xêzkirineke biqalîte bûyer, hest û têgehên di nivîsê de hatine qalkirin xurt dike û dihêle ku ew di hişê zarokan de mayînde bibin. Li gorî lêkolînê zarok bi saya xêzkirinan nexşe û wêneyên tiştan di bîra xwe de ava dikin, bi vî awayî pêşketina wan a têgehî rasterast tê piştgirîkirin. Her wiha xêzkirin alîkariya zarokan dikin ku peyvên nenas di nav çarçoveya çîrokê de fehm bikin û xezîneya xwe ya peyvan û şiyana zimên berfireh bikin.

Rengên ku yek ji hêmanên herî bihêz ên xêzkirinê ne, li ser derûnnasiya zarokan jî xwedî bandorên diyar in. Rengên geş û ronî hezkirin û baldariya zarokan a ji bo pirtûkê zindî dihêlin; rengên germ ên mîna sor û narincî hesta enerjî û hişyariyê didin, rengên sar ên mîna şîn û kesk jî bandoreke aramker û hevsengker diafirînin. Bikaranîna rast û bihişmendî ya rengan peyama ku tê xwestin bi xêzkirinê bê dayîn xurttir dike û tevkariyê li hevsengiya hestyarî ya zarokan dike.

Lêkolîn balê dikişîne ser aliyê civaknasî û çandî yê pirtûkên zarokan jî. Nivîskar diyar dike ku hêmanên dîtbarî di veguhastina nirx û çanda xwemalî de xwedî roleke diyarker in. Li şûna tenê xêzkirin û karakterên ji çanda Rojava, bicihkirina karakterên ji çand û folklora xwemalî yên wekî Nesredîn Hoca û Keloğlan di nav pirtûkan de, dibe sedem ku zarok hişmendiyeke neteweyî û hesta nasname û aîdiyeta çandî qezenc bikin.

Di encamê de, teza Buse Özek nîşan dide ku hilbijartina pirtûkên zarokan tenê çalakiyeke çîrokxwendinê nîne; di heman demê de pêvajoyeke perwerdeyê ya bihişmendî ye ku hemû aliyên pêşketina zarok diparêze û mezin dike. Divê xêzkirinên pirtûkan li gorî asta temenî ya zarokan, taybetmendiyên wan ên pedagojîk, nirxên çandî û pîvanên estetîkê bi baldarî û hesasiyeteke mezin bên amadekirin.

Em ji bo vê lêkolîna hêja spasiya Buse Özek dikin. Hûn dikarin bi koda 424957 bi rêya navnîşana www.tez.yok.gov.tr bigihîjin tevahiya tezê.