Razê Pêşketina Zarokan a Berî Dibistanê: Bi Perwerdehiya Li Ser Bingeha Lîstikê Di Şiyanên Bal û Ziman De Zêdebûna Berbiçav

Serdema pêşdibistanê, di pêşketina zêhnî, civakî û ziman a zarokekî de yek ji qonaxên herî bilez û krîtîk e. Şiyanên ku di vê pêvajoyê de tên bidestxistin, bingeha herî saxlem a jiyana akademîk a pêşerojê û têkiliyên civakî yên tevlihev pêk tînin. Di vê eksenê de, teza lîsansa bilind a bi navê "Lêkolîna Bandora Bernameya Perwerdehiya Balê ya Li Ser Bingeha Lîstikê Li Ser Şiyanên Bal û Ziman ên Zarokên 5-6 Salî" ku di sala 2013an de ji aliyê Emine Gözalan ve hatiye amadekirin, bi encamên xwe yên ku hêza lîstikê bi daneyên zanistî îspat dikin û rê nîşanî qadê didin, derdikeve pêş.

Lêkolîn, li ser 62 zarokên di koma temenê 5-6 salî de ku diçûn pêşdibistanên li navenda bajarê Karamanê, bi hûrgulî hatiye meşandin. Armanca bingehîn a vê xebata ezmûnî, destnîşankirina bandora veguherîner a bernameyeke li ser bingeha lîstikê ku bi taybetî hatiye sêwirandin, li ser şiyanên bal û ziman ên zarokan e. Di qonaxên pîvandinê yên xebatê de amûrên standard ên xwedî derbasbûna navneteweyî wekî Testên Baldariyê yên Ji Bo Zarokên Pênc Salî yên Frankfurtê (FTF-K) û Testa Peyvên Wêneyî ya Peabody hatine bikaranîn. Encamên bernameyê, ku 10 hefteyan hefteyê du caran bi rêkûpêk li ser koma ezmûnî hatiye pêkanîn, li gorî koma kontrolê bi awayekî pir berfireh hatine analîzkirin.

Encamên tezê, bandora erênî û watedar a perwerdehiya li ser bingeha lîstikê li ser vê koma temenî bi awayekî zelal derdixin holê. Hatiye tespîtkirin ku bernameya pêkanî, di zêdekirina astên şiyanên bal û ziman ên zarokan de gelek bi bandor e. Her çend şiyanên bal û ziman ên zarokên ku perwerdehiya pêşdibistanê digirin jixwe di pêvajoyeke xwezayî de pêşketineke erênî nîşan bidin jî; hatiye îspatkirin ku zêdebûna berbiçav a ku di zarokên beşdarî vê bernameya taybet bûne de hatiye dîtin, rasterast ji bernameyê bi xwe çêbûye. Ev rewş careke din piştrast dike ku lîstik ne tenê amûrek ji bo derbaskirina demê ye, di heman demê de amûra perwerdeyê ya herî xurt e ku piştgiriyê dide fêrbûnê û wê xurt dike.

Encamên lêkolînê, ji bo perwerdekar û dê û bavan encam û nexşeyên rê yên gelekî girîng pêşkêş dikin. Pêwîstiyeke mezin e ku mamoste çalakiyên fêrbûnê yên li ser bingeha lîstikê zêdetir têxin nav bernameyên dersên xwe û karibin van lîstikan li gorî pêdiviyên kesane yên zarokan biguncînin. Her wiha, ji bo pisporên ku di qada pêşketina zarokan de dixebitin, gelekî girîng e ku lîstik û materyalên nû yên ku rasterast şiyanên bal û ziman dikin armanc, pêş bixin. Divê dibistan jî ji bo xurtkirina cihê lîstikê di pêvajoya fêrbûnê de, bernameyên bi vî rengî yên nûjen têxin nav mufredatên xwe. Ev xebata hêja, bi balkişandina li ser wê yekê ku lîstik rêbazeke bingehîn e ku piştgiriyê dide pêşketina zêhnî û serkeftina akademîk; nîşan dide ku potansiyelên zarokan bi mudaxele û bernameyên rast di temenên biçûk de çawa dikarin derkevin asta herî jor.

Ji bo wergirtina agahiyên zêdetir hûn dikarin serdana navnîşana www.cocukgelisimci.com bikin, û ji bo gihîştina tevahiya tezê hûn dikarin koda 331841 bi rêya navnîşana www.tez.yok.gov.tr bikar bînin. Ji ber van tevkariyên wê yên hêja yên ji bo qadê em spasiya Emine Gözalan dikin.