Hiç görünmez olmak istediğin oldu mu? Birinin sözleri ya da davranışları yüzünden o kadar küçüldüğünü hissettin ki, keşke yer yarılsaydı da içine girseydim dedin mi? Zorbalık tam olarak böyle bir şeydir. Sadece fiziksel bir itme ya da bir eşyayı izinsiz alma değil; ruhu küçülten, sesi kısan ve kişiyi kendi gücünden şüphe ettiren sinsi bir gölgedir. Peki, bu gölge üzerimize düştüğünde ne yapacağız? Bize öğretilen o tek kelimelik, güçlü ve gürültülü "DUR!" komutu her zaman işe yarar mı? Ya da daha önemlisi, bu komut herkese uyar mı? Bu yazıda, zorbalığa karşı tek bir doğru olmadığını, aksine her birimizin kendine özgü bir kalkanı ve ses tonu olduğunu keşfedeceğiz.

Zorbalıkla karşılaştığımızda verilen en yaygın tavsiyelerden biri "boş ver" veya "duymazdan gel" olur. Kâğıt üzerinde mantıklı gibi görünse de bu, genellikle yangına körükle gitmekten farksızdır. Çünkü zorbalık, kurbanının tepkisizliğinden ve sessizliğinden beslenir. Siz sustukça, zorbalığı yapan kişi davranışının kabul edilebilir olduğunu düşünür ve eylemlerinin yankı odasında gücünü artırır. Sessiz kalmak, o gölgenin daha da büyümesine ve sizi tamamen kaplamasına izin vermektir. Bu yüzden asıl mesele sessiz kalmak değil, hangi tonda ve hangi yöntemle konuşacağını seçmektir. Güç, bağırmakta değil; kararlı bir fısıltıda, dik bir duruşta veya beklenmedik bir tepkide de saklı olabilir.

Herkesin karakteri farklıdır. Kimimiz daha dışa dönük ve sesliyken, kimimiz daha içe dönük ve gözlemcidir. Bu yüzden zorbalığa karşı savunma mekanizmalarımız da bize özel olmalıdır. Belki senin yöntemin "Sesli Kalkan"dır; net ve yüksek bir sesle "Bu yaptığın hoşuma gitmiyor, lütfen dur." demek sana iyi geliyordur. Belki de sen "Sessiz Duvar" yöntemini tercih edersin; konuşmak yerine, karşındakinin gözlerinin içine buz gibi bir kararlılıkla bakıp, tek kelime etmeden arkanı dönüp gitmek. Bir başka etkili yöntem "Mizah Kalkanı"dır; söylenen kötü bir söze beklenmedik, komik ve absürt bir cevap vererek zorbanın elindeki gücü almaktır. Ya da en değerli kalkanlardan biri olan "Dostluk Kalkanı"nı kullanırsın; güvendiğin bir arkadaşının yanına giderek veya bir öğretmenden destek isteyerek yalnız olmadığını gösterirsin. Bunların hiçbiri diğerinden daha üstün değil. Önemli olan, o an hangisini kullanırken kendini daha güvende ve daha güçlü hissedeceğindir.

Toplumda "kendi başının çaresine bak" kültürü o kadar baskındır ki, yardım istemeyi bir zayıflık veya yenilgi olarak görebiliriz. Oysa bu, en büyük yanılgıdır. Bir ordu bile savaşırken farklı birliklerden destek alır. Zorbalıkla mücadele de böyledir. Güvendiğin bir yetişkine, bir öğretmene veya bir aile üyesine durumu anlatmak, pes etmek değil, aksine mücadeleye yeni ve daha güçlü bir müttefik katmaktır. Anlattığın kişi sana farklı bir bakış açısı sunabilir, göremediğin bir çözüm yolunu gösterebilir veya sadece seni dinleyerek bile omuzlarındaki yükü hafifletebilir. Unutma, en güçlü kahramanlar bile zaman zaman yardım isteyenlerdir.

Zorbalık, senin kim olduğunu tanımlamaz; ona nasıl tepki verdiğin, senin gücünü tanımlar. O gücü kullanmanın tek bir formülü yok. Kimi zaman bir fısıltı, bir çığlıktan daha çok ses getirir. Kimi zaman bir bakış, binlerce kelimeden daha keskindir. Kendine en uygun kalkanı bul, onu kuşan ve o gölgenin seni sindirmesine asla izin verme. Senin sesin, senin duruşun ve senin seçimin, sandığından çok daha değerli. Düşüncelerinizi mail adresimizden poffypuf@gmail.com aracılığıyla bizimle paylaşabilirsiniz. Gönderilen mailler KVKK’ya uygun şekilde paylaşılmayacak, paylaşılmasını istediğiniz durumlarda lütfen ayrıca belirtiniz.

Ebeveynler ve Öğretmenler İçin Not: Çocuğunuz size zorbalıkla ilgili bir konuyla geldiğinde, ona hemen çözüm sunmak yerine "Sen bu durumda ne yapmak istersin?" diye sorun. Onu dinleyin ve kendi gücünü keşfetmesi için ona alan tanıyın.