Ebeveynlik yolculuğunda hepimizin kalbinde taşıdığı ortak bir arzu vardır: Çocuğumuzun bize her şeyi anlatabilmesi. Okulda canını sıkan o olaydan, en yakın arkadaşıyla yaşadığı sevince kadar her anına tanıklık etmek isteriz. Peki, bu kapıyı aralamanın anahtarının nerede saklı olduğunu hiç düşündünüz mü? Genellikle bir çocuğun bize gelip bir şeyler anlatmasını, bir "ihtiyaç" anına bağlarız. Bir sorunu vardır, çözüme ihtiyacı vardır ve biz de ebeveyn olarak o çözümü sunmak için hazırda bekleriz. Oysa atladığımız çok temel bir gerçek var: Çocuklar bize ihtiyaç duyduklarında değil, bizimle konuşmaya cesaret bulduklarında konuşurlar. Bu iki kavram arasındaki o ince ama devasa fark, ebeveyn-çocuk ilişkisinin temel dinamiğini oluşturur. İhtiyaç, bir sonuçtur; cesaret ise bir başlangıç. Bizim görevimiz ise o başlangıcı mümkün kılacak güvenli alanı yaratmaktır.

Bir an için kendinizi çocuğunuzun yerine koyun. Anlatmak istediğiniz bir şey var, belki de sizi utandıran, korkutan ya da tam olarak kelimelere dökemediğiniz bir duygu. Karşınızdaki kişinin sizi hemen yargılayacağını, "bunda üzülecek ne var" diyeceğini, anında bir çözüm bulup konuyu kapatacağını ya da daha kötüsü size kızacağını düşünseniz, o ilk adımı atabilir miydiniz? İşte cesaret tam da bu noktada devreye giriyor. Çocuğun, "Ne anlatırsam anlatayım, annem/babam beni dinleyecek, anlamaya çalışacak ve sevgisi azalmayacak" inancıdır o cesareti doğuran. Bizler birer "sorun çözme makinesi" gibi davrandığımızda, farkında olmadan onlara şu mesajı veririz: "Bana sadece çözülecek bir problemle gel." Bu durum, onların duygularını değil, olayları anlatmasına neden olur. Oysa asıl bağ, olayların ardındaki duyguları anladığımızda kurulur. Bekleyen ve güvenli alan yaratan ebeveyn olmak, çocuğunuza verdiğiniz en değerli hediyedir. Bu, "Senin hızında, senin zamanında, sen hazır olduğunda ben buradayım" demenin sessiz ama en güçlü yoludur.

Bu güvenli alanı yaratmak, aslında büyük stratejiler gerektirmez. Bazen sadece susup dinlemek, gözlerinin içine bakmak, "hımm, anlıyorum" gibi basit bir tepki vermek, anlattığı şey ne kadar mantıksız gelirse gelsin duygusunu ("Bu seni çok üzmüş olmalı") onaylamak yeterlidir. Amacımız hemen bir akıl vermek, bir yol haritası çizmek değil; sadece onun duygusal yükünü bizim yanımızda güvenle yere bırakmasına izin vermektir. O yükü bıraktığında zaten rahatlayacak ve belki de kendi çözümünü kendi bulacaktır. Bizim varlığımız, onun için bir cevap kâğıdı değil, düşüncelerini ve duygularını düzenleyebileceği temiz bir sayfa olmalıdır. Bu yolculukta kendi deneyimlerinizi veya aklınıza takılanları bizimle paylaşmaktan çekinmeyin. Düşüncelerinizi mail adresimizden cguhasiptekin@gmail.com aracılığıyla bizimle paylaşabilirsiniz. Unutmayın, çocuğunuzun size açtığı her kapı, sizin ona daha önce açtığınız güven ve anlayış kapısının bir yansımasıdır. O kapıyı her zaman açık tutmak, en temel sorumluluğumuzdur.

KVKK Uyarısı: Gönderilen mailler KVKK’ya uygun şekilde paylaşılmayacak, paylaşılmasını istediğiniz durumlarda lütfen ayrıca belirtiniz.

Öğretmenlere Not: Bu "güvenli alan" prensibi, sınıfta öğrencilerinizle kurduğunuz bağ için de temel bir anahtardır. Akademik başarıdan önce duygusal güvenliği hisseden bir öğrenci, öğrenmeye ve kendini ifade etmeye çok daha açık olacaktır.